Ik begin deze column te schrijven met de mooie muziek van Schindler’s List op de achtergrond. Het past bij mijn onderwerp van vandaag want sommigen beseffen blijkbaar niet goed in wat voor een wereld wij leven. Heeft de wereldgeschiedenis ons nog niet voldoende geleerd dat onverbeterbare oorlogsvoerders enkel en alleen met geweld kunnen gestopt worden? Dat woorden niet altijd volstaan om vrede te bewerkstelligen, hoe graag we dat ook willen. Dat om vrede te hebben je met twee moet zijn.
“Bommen hebben ons nog nooit naar democratie geleid”, hoor ik communisten in het Europees parlement zeggen. Wie het zegt. Ze zijn vergeten hoe wij bevrijd zijn van het nazistisch juk en hoe de moord op miljoenen onschuldigen is kunnen stoppen terwijl om dat hoger doel te bereiken bij die strijd ook honderdduizenden onschuldige burgerslachtoffers vielen. Ze zijn vergeten hoe hun geloofsgenoten in de Sovjetunie bij die strijd door die vermaledijde Amerikanen van oorlogstuig bevoorraad werden.
Als we de verdwaasdheid die heden ten dagen tentoongespreid wordt volgen gaan we de geallieerden nog moeten veroordelen omdat ze Hitler de wacht aanzegden. Hadden de verantwoordelijken van toen, om Churchill en Rooseveldt met veel eerbied te vermelden, even laks gehandeld, we waren allemaal als Duitsers geëindigd.
Anderen komen na verloop van tijd wel tot het besef dat er foute keuzes gemaakt werden, dat hun dromen uiteen spatten en geconfronteerd met de realiteit hun fouten rechtgezet moeten worden. Toen ik in een van mijn eerste zittingen in het Europees parlement de bevoegde commissaris voor energie vroeg te investeren in het nucleaire om onze energie betaalbaar, duurzaam en zeker te maken, was het antwoord zeer laconiek: geen euro. Het was zomer 2024. Als Ursula Von der Leyen van de week in Parijs het investeren in SMR’s (Small Modular Reactors) aankondigde als een dringende noodzakelijkheid en de kernuitstap een grote fout noemde, was het amper een voetnoot in het journaal. Daarover geïnterviewd door Rob Heirbaut van de VRT met mijn analyse en de mogelijkheden die dit biedt voor de Kempen, geraakte het niet door de muur van de eindredactie. Niet voldoende belangrijk blijkbaar. Maar goed, het zij zo. In ieder geval in de hemel is er meer vreugde voor één zondaar die tot inkeer komt dan over negenennegentig rechtvaardigen die geen bekering nodig hebben (Lucas 15). Als het over kernenergie gaat, zijn het er heel wat meer dan één. Het moet daarboven nogal een feest zijn dezer dagen.
Maar terug naar de eersten, diegenen die naïef in de wereld staan, want ik juich om hen die tot inkeer komen en treur om hen die dat niet doen. Ik zie in ons land niemand, maar dan ook niemand die de oorlogstrom roert. Ik zie wel politici die de realiteit onder ogen zien en ernaar handelen. Schimpen op onze regering die inspanningen doet om richting de 5% te evolueren die de NAVO vraagt vind ik laakbaar en onverantwoord. Laakbaar en onverantwoord omdat ze voorbij gaan aan de harde realiteit.
We dromen sinds 1945 van een wereld waarin we allemaal samen in de VN Veiligheidsraad aan de oevers van de East River in New York over de wereldvrede kunnen waken en het Internationaal Recht doen zegevieren. Waar 193 vlaggen wapperen en evenveel naties Kumbaya kunnen zingen. De werkelijkheid is evenwel helemaal anders. De Veiligheidsraad die over de wereldvrede hoort te waken is een machteloos instrument gebleken. De Raad bestaat uit vijftien leden, waarvan vijf vaste en om de twee jaar tien andere die elkaar aflossen met een spreiding over de verschillende werelddelen. Die vijf vaste - de Verenigde Staten, China, Rusland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk - hebben er een veto. Je ziet van hier dat wanneer één van hen, dan wel één van hun bondgenoten bij een conflict betrokken is, zij de rode kaart trekken. Niet dus. En om dat vetorecht op te heffen hebben zij elk apart ook een vetorecht. Niet dus voor de tweede keer.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat Rusland zijn gangen kan gaan in Oekraïne. Je ziet van hier dat het moordend regime in Iran, als leverancier van drones aan Rusland en 45% van China’s olie dat door de Straat van Hormuz aangevoerd wordt, door deze vetohouders iets in de weg gelegd wordt. Israel en de Verenigde Staten worden publiekelijk veroordeeld terwijl Iran zich als dader van zoveel geweld in de rol van slachtoffer wentelt. Een dader die de eigen inwoners verdrukt, opsluit, martelt, verkracht, executeert of simpelweg op straat neerschiet. Buitenlanders die er na valse processen opgesloten worden om vervolgens als pasmunt gebruikt worden om met hier gearresteerde en veroordeelde terroristen geruild te worden. Het internationaal geweld van Hamas en Hezbollah, van extremistische Hoethi’s in Jemen en Islamitische cellen in Europa die allemaal op de steun van Teheran, de zegeningen van de zetelende geestelijke leiders en hun geld kunnen rekenen. Om nog niet te spreken over de nucleaire dreiging die van dit crimineel regime uitgaat.
De verdwazing die er toe leidt dat wij als Europeanen of Vlamingen niet betrokken willen worden bij een oorlog die niet de onze is, is een loopje nemen met de werkelijkheid. We zijn betrokken of we dat nu willen of niet. 20% van de olie en gas wereldwijd komt uit de Perzische Golf en een marktverstoring daar voelen we rechtstreeks in onze portemonnee. We zijn betrokken als het islamitisch geweld ook bij ons haar duivels ontbindt in de Bataclan, in Zaventem, in Maalbeek en zoveel andere Europese plekken waar dood en verderf gezaaid werd. We zijn betrokken als we niet willen dat het Iraanse volk onder deze verschrikkelijke verdrukking verder moet leven en het enkel bij veroordelende woorden in onze parlementen blijft.
Ik ben helemaal geen Trump-fan, maar volg hem volledig wanneer we steun moeten leveren aan die regimes die onze bondgenoten zijn en mee moeten zorgen om de Straat van Hormuz vrij te houden. Het is in ons aller, Europees belang, beseffend dat wij de grootste slachtoffers zijn. Niet de VS, die zijn zelf bedruipend als het om olie en gas gaat.
Ja, dromen zijn bedrog. Ze nastreven of ernaar verlangen, moet je zeker doen, maar als je verantwoordelijkheid draagt je erdoor laten leiden is onverantwoord. Dat heeft het verleden ons meer dan eens getoond. Laat ons aub die les toch geleerd hebben. Fijne zondag gewenst.
Kris van Dijck
Dessel, 15 maart 2026
