Ik schrijf vandaag uitzonderlijk zelf geen column en geef alle aandacht aan de column die Pieter Bauwens gisteren in Doorbraak schreef. Ik kan het, zelf politicus zijnde, niet beter verwoorden:
“Zes maanden na de chaos rond vermeende drone-incidenten boven Zaventem (november 2025) legt de reportage van Pano - Waar zijn de drones? - een ongemakkelijke waarheid bloot: er is nog altijd geen hard bewijs dat er vijandige drones actief waren. De acute hybride dreiging van toen blijkt vandaag een cocktail van meldingen, misinterpretaties en collectieve nervositeit. De zwartepiet spelen de media door naar de regering, maar welke rol speelden de media zélf in die escalatie?
Herhaalde meldingen legden het luchtruim boven Brussels Airport lam, met honderden geschrapte of omgeleide vluchten tot gevolg. De economische schade liep op. In de berichtgeving werd al snel een beeld opgebouwd van een overheid die faalde. Defensie en federale politie zouden machteloos staan, zonder adequate middelen, zonder duidelijke bevoegdheden, zonder coördinatie. Krantenkoppen spraken over ‘blinde vlekken’, ‘jarenlange onderinvestering’ en klaagden een schrijnend gebrek aan voorbereiding op nieuwe dreigingen aan.
België loopt achter
Experts en commentatoren deden daar nog een schep bovenop. België liep achter, Europa liep achter, en de dreiging was reëel en dringend. De overheid moest handelen, en wel meteen. De regering deed dat. Er kwam versneld een antidroneplan van 50 miljoen euro, met investeringen in detectiesystemen, jammers en andere technologieën. Er werd gepleit voor meer bevoegdheden voor Defensie en een betere coördinatie tussen alle betrokken diensten.
De snelle goedkeuring van het antidroneplan wordt nu bekritiseerd als overhaast
Vandaag, amper enkele maanden later, klinkt in diezelfde media een totaal ander verhaal. Plots is er sprake van een ‘opgeblazen crisis’, van paniekzaaierij, van politici die een perceptie van dreiging hebben uitgebuit om snel budgetten los te krijgen. De snelle goedkeuring van het antidroneplan wordt nu bekritiseerd als overhaast en mogelijk zelfs als vriendjespolitiek. Minister van Defensie Theo Francken ligt onder vuur. Wat gisteren nog daadkracht heette, wordt vandaag verdacht gemaakt als opportunisme.
Zelfkritiek in de journalistiek
Dat journalistiek onderzoek dit alles kritisch tegen het licht houdt, is niet alleen legitiem, maar noodzakelijk. Macht moet gecontroleerd worden, beslissingen moeten transparant zijn. Maar wat opvalt, is de afwezigheid van enige zelfreflectie. Dezelfde media die maanden geleden de urgentie en de dreiging maximaliseerden, doen vandaag alsof zij er niets mee te maken hadden. Alsof de politieke reactie losstaat van de context waarin ze tot stand kwam.
Politiek gebeurt niet in een vacuüm
Dat is moeilijk ernstig te nemen. Politiek gebeurt niet in een vacuüm. Wanneer media en opiniemakers wekenlang benadrukken dat de overheid tekortschiet, dat de veiligheid van burgers in het gedrang is en dat er dringend moet worden ingegrepen, dan creëert dat druk. Die druk vertaalt zich in beslissingen. Snelle beslissingen. Soms onvolmaakte beslissingen.
Het verhaal van de dag
Achteraf vaststellen dat die beslissingen misschien te snel, te duur of onvoldoende onderbouwd waren, is één ding. Doen alsof diezelfde snelheid niet mee werd aangewakkerd door de mediastorm van toen, is iets anders. Dat is selectief geheugen.
Elk incident wordt uitvergroot tot een crisis, elke crisis tot een existentiële bedreiging
De kern van het probleem ligt in de manier waarop nieuws vandaag functioneert. Elk incident wordt uitvergroot tot een crisis, elke crisis tot een existentiële bedreiging. Nuance verdwijnt, tijdsperspectief ook. Wat telt, is de onmiddellijke impact. De verontwaardiging van vandaag. Morgen begint het verhaal opnieuw, zonder dat de lijn wordt doorgetrokken.
Dat leidt tot een perverse dynamiek. Politici worden eerst opgejaagd om snel en kordaat te handelen, en vervolgens afgerekend omdat ze te snel en te kordaat hebben gehandeld. Het resultaat is een klimaat waarin consistent beleid bijna onmogelijk wordt. Voorzichtigheid wordt gezien als zwakte, snelheid als roekeloosheid.
Een spiegel voor de media
De drone-affaire rond Zaventem is in dat opzicht exemplarisch. Niet alleen als mogelijk voorbeeld van beleidsfouten, maar ook als spiegel voor een medialandschap dat zelden de eigen rol in het ontstaan van die fouten onder ogen ziet.
Misschien is dat de echte les van deze episode: dat niet alleen politici, maar ook media gebaat zijn bij meer geheugen, meer consistentie en vooral meer verantwoordelijkheid voor de effecten van hun eigen berichtgeving.
Probeer in zo’n medialandschap maar eens deftig aan politiek te doen: je wordt vervloekt als je iets doet en verguisd als je niets doet.”
Er volgt nu een audit en het parket voert een opsporingsonderzoek. Goed zo. Ik zal hier op terug komen als dat afgerond is. Zeker als dat bewijst dat er geen fouten gemaakt werden want de media zal dat dan niet doen. Wedden? Fijne zondag nog.
Kris van Dijck
Dessel, 19 april 2026
