Wat is een ‘ivoren toren’? Even aan ChatGPT vragen: “De uitdrukking ‘ivoren toren’ verwijst figuurlijk naar een positie van afgeslotenheid of wereldvreemdheid, vooral bij intellectuelen, wetenschappers of kunstenaars. Wie ‘in een ivoren toren’ leeft, houdt zich afzijdig van de werkelijkheid - iemand die vooral met theorie, kunst of eigen ideeën bezig is en weinig oog heeft voor praktische of maatschappelijke problemen.” Dat gevoel had ik dinsdagavond na twee uurtjes debat aan de VUB. Alleen; wie bevindt zich in de ‘ivoren toren’? Mijn collega’s ter linkerzijde van Groen, over Vooruit en PTB tot het merendeel van de studenten aan deze vrijzinnige universiteit of ik en het leeuwenaandeel van de Vlaamse kiezers? Daarom deze column. Aan u, lezer om te oordelen wie zich in de ‘ivoren toren’ bevindt.
De voorbije week stonden twee studentendebatten op de agenda. Beiden over Europa. Maandagavond aan de KUL over de Europese industrie en handel. Dinsdagavond aan de VUB over klimaat, migratie en de EU in de wereld. Twee keer omzeggens dezelfde deelnemers. Enkel Anders was anders en aan de VUB schoof het VB mee aan. In Leuven een overvolle aula, in Brussel een pak minder maar wel een veel bitsere sfeer. De progressieve tolerantie voor al wie er een iets andere mening op na houdt, weet je. Bij het luik over migratie was dat duidelijk het geval. Wie het huidig migratiebeleid hekelt, niet vanuit racistisch oogpunt maar juist om mensenlevens te redden, heeft het toch verkorven.
Laat me duidelijk zijn, ik ben voor migratie. Niet alleen omdat migratie van alle tijden is. Migratie is ook nodig. Gecontroleerde migratie, waar mensen naar Europa en Europeanen naar elders in de wereld kunnen migreren. Om er te werken, te studeren, een toekomst uit te bouwen. Ik ben voor, maar zolang we illegale migratie blijven belonen met verblijfsvergunningen of falend terugkeerbeleid, geven we de mensensmokkelaars vrij spel en blijven mensen bereid - ongeacht de gevaren onderweg van uitbuiting en verkrachting tot de verdrinkingsdood toe - het risico te nemen. Ik wil dat dit stopt. Onze kameraden ter linker zijde in het debat hebben het daar blijkbaar moeilijk mee. Bij de stelling dat asiel moet aangevraagd worden buiten de EU, met name bij de ambassades bijvoorbeeld, kreeg ik de wind helemaal van voor. Als ik dan vraag hoe men zonder kleerscheuren, veilig, op een legale manier in de EU kan geraken om hier asiel aan te vragen, werd het inhoudelijk stil. Wel een geroep en getier dat ik een hardvochtig mens ben. Zij de gutmenschen met mededogen en applaus uit de zaal.
Ziet men dan echt niet dat het huidig beleid faalt met uitbuiting en onvrijwillige doodslag tot gevolg? Iets anders kan ik dat niet noemen.
Als ik in het heetst van het debat de communisten van de pvda voor de voeten gooide dat de Chinezen in Afrika de nieuwe kolonisten zijn die als slavendrijvers kinderen de mijnen in sturen, delvend naar cruciale mineralen. Dat Europa veel meer verantwoordelijkheid moet opnemen in Afrika. Vraag hoe het komt dat er heel wat migratiestromen zijn naar het door hen vermaledijde kapitalistische Westen en hoe het zit met de stromen naar China, Noord-Korea of Rusland, kreeg ik van Bruno Tobback (Vooruit) spottend te horen dat ik maar naar Afrika moet verhuizen waarbij hij de lachers op z’n hand kreeg. Slik. Het links front op z’n best. Tja Bruno moest scoren, het publiek stond aan hun kant. Ik weet niet of hij ooit van dichtbij een vluchteling gezien dan wel geholpen heeft. Het was wel zijn vader die als minister van Binnenlandse Zaken vluchtelingen uit Afrika vergeleek met meeuwen op een vuilnisbelt. Van ontmenselijking gesproken. Woorden waarvoor ik walg. Maar Bruno scoorde wel bij het publiek door 33% van de studenten op z’n hand te krijgen…
Het ‘ivoren toren’ verhaal is daarmee nog niet af. Dat volgde woensdag. De stemming in het Europees Parlement over het mandaat om met de Europese Raad (de lidstaten) verder te onderhandelen over een nieuwe migratiewet. Om datgenen wat ik hierboven schetste, het stoppen van verdrinkingen en mensen niet langer in de handen van wrede nietsontziende smokkelaars te drijven, daadwerkelijk aan te pakken. Het gaat erom dat illegaal toegekomen kandidaat vluchtelingen die niet erkend worden en een terugkeerbesluit negeren, die nu in onze steden blijven ronddolen zonder enig zicht op toekomst of in onze gevangenissen vertoeven en door allerlei NGO’s en medeplichtige advocaten in ellenlange tot niets lijdende procedures verwikkeld blijven, verplicht zijn samen te werken met de terugkeerautoriteiten om het grondgebied van de EU te verlaten. Terugkeer naar hun eigen land of een derde land op basis van een overeenkomst tussen de lidstaten en de EU en een derde land, inclusief de zogenaamde terugkeerhubs, opvangcentra buiten de EU. Strengere regels zullen gelden voor personen die een veiligheidsrisico vormen of criminele feiten begingen.
Zij die voor de verdere onderhandelingen stemden werden door 11.11.11, een NGO die ik steeds steunde en vanuit Dessel subsidieerde als het over ontwikkelingssamenwerking ging wat hun corebusiness was, ongenuanceerd aan de schandpaal genageld. (zie foto) Hun kritiek dat dit goedgekeurd werd met de steun van extreem rechts werkt dan weer op mijn lachspieren. “N-VA doorbreekt cordon sanitair met extreemrechts en stemt voor de Europese terugkeerwet die mensenrechten overboord gooit”, lees ik op hun instagram. Ik mag hopen dat ze het niet over het recht hebben om mensen voor woekerprijzen op gammele bootje te zetten. Als partijen te linkerzijde iets goedgekeurd krijgen met de steun van extreem rechts, zoals de procedureslag voor het Europees Hof om het Mercosur-handelsverdrag op de lange baan te schuiven of in Vlaanderen steevast wetgeving tegenwerken met procedureslagen bij de Raad van State waarbij de steun van extreemrechts onontbeerlijk is, is er geen probleem. Als het maar in hun kraam past. Trouwens de berichtgeving over wie voor en tegen stemde op onze openbare omroep was ook al niet correct. Er waren wel degelijk socialisten die voor stemden en van de Belgische vertegenwoordigers stemde collega Benoît Cassart voor. Van sfeerzetting gesproken. Waarom toch?
Ooh ja, voor ik het vergeet. De studenten aan de VUB mochten dus stemmen. Voor en na het debat. In mijn hele carrière maakte ik dat al vaak mee waarbij het op een paar uitzonderingen na voor mij steeds in de goede richting ging. Ook dinsdag. Ik verdubbelde mijn score. Ik startte met 2% N-VA kiezers voor het debat en eindigde met 4%. Ik wist er dus eentje te overtuigen. Er is dus nog werk aan de winkel. Het VB bleef op 0%, om maar te zeggen hoe deze studentenpopulatie ver weg staat van wat er in Vlaanderen leeft, of ben ik het die in een ‘ivoren toren’ verblijf en zijn de verkiezingsuitslagen fake? Aan u om te oordelen. Fijne zondag nog.
Kris van Dijck
Dessel, 29 maart 2026
