Extreemrechts is in heel Europa aan een opmars bezig. Niet het minst in die landen waar de mensen decennialang verdrukt werden door een verstikkend en vrijheid berovend communistisch systeem. In het vorig jaar bij Ertsberg uitgegeven boek ‘Alles wel Beschouwd’ van Mia Doornaert lees ik in het hoofdstuk ‘Er is passie nodig om extreem rechts te verslaan’ over die opmars de volgende passage: “En dat heeft het brede centrum opnieuw aan zichzelf te danken. Het heeft de bevolking een Green Deal door de strot geduwd zonder bekommernis om haar industrie, zonder bekommernis om de economisch zwakken die de financiële lasten ervan het meeste voelen. De revolte van de gele hesjes had een noodsignaal moeten zijn. Maar Europa ploegde voort.”
Passie? Ja, passie want dat staat voor toewijding en energie. Voor hartstocht, enthousiasme en bezieling. Passie geeft hoop, doet verkiezingen winnen en zorgt derhalve voor de ommekeer naar een nieuwe toekomst, weg van defaitisme en gelatenheid. Is dat nodig? Het zal wel zijn. De barometer voor Europa staat op onweer. Twee supermachten strijden om de hegemonie op deze blauwe planeet. China en de VS etaleren zich als twee imperialistische machten die de wereld onder elkaar aan het verdelen zijn. Als we een toekomst willen voor ons continent en onze kinderen, voor een sociale zekerheid die betaalbaar en haalbaar blijft, moeten we onze rug rechten. Onze welvaart versterken. Daarvoor strijden. In de eerste plaats onze maakindustrie levend houden om strategisch autonoom te worden. Te worden want we hebben ons in slaap laten wiegen waarbij we onze energiebevoorrading en onze industrie zijn gaan verwaarlozen. Weet je nog, bij het begin van de coronacrisis? We hadden niet eens mondmaskers. We konden ze zelfs niet fabriceren… “Waarom is industrie zo belangrijk? Kunnen we geen samenleving zonder industrie hebben?”, hoor ik Ivan De Vadder vrijdagavond met uitgestreken gezicht aan minister-president Diependaele vragen. En ik die dacht dat domme vragen niet bestaan. Het zegt evenwel veel. Heel veel.
Gisteren stelde Bart De Wever op de partijraad van de N-VA, voor de gelegenheid ook plaats voorzien voor de pers, in het bijzijn van de uitgever Borgerhoff & Lamberichts en Nederlands minister Vincent Karremans (VVD) zijn nieuwste boek ‘over Welvaart’ voor. Na ‘over Identiteit’ en ‘over Woke’ een derde mijlpaal met een duidelijke boodschap: Onze welvaart redden. De passie en de wil om te slagen dropen er bij beide excellenties vanaf waarbij de uitgestoken hand in beide richtingen voor een nauwere samenwerking binnen de Benelux gretig aangenomen werd. Deze delta aan de zee samen met het Duitse Noordrijn-Westfalen is - en we beseffen dat al te weinig - de sterkste economische macht ter wereld. Deze kern van de EU moet versneld integreren waarbij een eengemaakte interne markt, een eengemaakte energie- en kapitaalmarkt en deregulering voor het grijpen liggen. Het kost niks, betekent alleen maar winst. Doen dus!
De boekvoorstelling kon niet beter getimed worden met woensdag in Antwerpen de derde European Industry Summit en een dag later een officieuze Europese top in Alden Biesen over competitiviteit waar onze premier de initiatiefnemer voor is. In Antwerpen zal de industrie met duidelijke krachtlijnen komen. Niet alleen pijnpunten duidend, maar ook voorstellen formulerend om het tij te keren. Geen brede waaier van dit of dat, maar zeer concreet. In Alden Biesen is het dan aan de regeringsleiders om daar gretig op in te spelen, duidelijke keuzes te maken en die ook aan de Europese Commissie zeer duidelijk te maken.
Maar gisteren ook een kritische noot voor het Europees Parlement waarvan het getalm en getreuzel aan de kaak gesteld werd. Met het Mercosur-fiasco van voor een paar weken in het achterhoofd niet ten onrechte. Filibusteren en vertragingsmanoeuvres allerhanden zijn een smet op wat een parlementaire democratie hoort te doen. Zo het vertrouwen van de burgers en bedrijven krijgen? Ik denk het niet. Vertrouwen moet je verdienen.
Ik van mijn kant bind morgenavond de kat alvast de bel aan met een oproep om het ETS-systeem te hervormen. ETS is het Europees emissie-handelssyteem waarbij bedrijven emissierechten moeten kopen voor de CO2 die ze uitstoten. Mijn boodschap is duidelijk: pauzeer de uitfasering van de gratis uitstootrechten, en doe het snel. Onze industrie staat nu al zo onder druk. En dit terwijl goederen van buiten de EU onze Europese markt blijven overspoelen, zonder een effectief systeem dat verzekert dat ingevoerde producten voor hun koolstofemissies ook de prijs betalen. We weten ondertussen immers allemaal dat het Carbon Border Adjustment Mechanism ‘CBAM’ niet doet wat het zou moeten doen. Begin dan maar eens te concurreren met de Chinezen. Bovendien zijn er bedrijven die willen overschakelen naar elektriciteit maar daar op schaarste stuiten. Niet kunnen vanwege geen aanbod en toch een boete moeten betalen. Wie verzint het?
Heel dit systeem maakt dat bedrijven moeten geholpen worden om te overleven. De Vlaamse regering trekt daarvoor nu 2 miljard euro uit. Op zich lovenswaardig. Maar is het niet vreemd? Eerst bedrijven quasi doodknijpen en dan een andere overheid die financieel bijspringt? We betalen dus tweemaal. Enerzijds worden de afgeleverde producten duurder en de overheid moet gaan subsidiëren. Het is tweemaal de burger die opdraait. Mag ik even verwijzen naar het begin van deze column? “Maar Europa ploegde voort…”
Ik kijk alvast met heel veel belangstelling uit wat de volgende week zal brengen. Laat ons hopen dat het tij gekeerd wordt. Dat er witte rook uit de schoorsteen van de landcommanderij komt en we met veel passie aan de slag kunnen gaan. In Vlaanderen. In Europa. Die passie wens ik ook jou toe in alles wat je doet zodat je mee kan zorgen voor de noodzakelijke ommekeer. Ja, we kunnen het. Fijne zondag nog.
Kris van Dijck
Dessel, 8 februari 2025
